Bart Voorzangers weblog

top

volgend

overzicht

1 burgerschapsvorming

Gegeven de manier waarop het ministerie die term omschrijft, besteden islamitische scholen meer tijd en aandacht aan ‘burgerschapsvorming’ dan enig andere school.

zondag, 8 november 2009

Het ministerie van OCW eist van scholen dat ze aan ‘burgerschapsvorming’ doen, en dat is een goede zaak. Nog mooier zou het zijn als de uitvoering van het beleid wel deugde.

Elk Nederlands schoolkind mag hopen burger van dit land te worden, en van burgers mag worden verwacht dat ze weten hoe Nederland ‘werkt’ en hoe we het in onze steeds veelkleuriger samenleving samen kunnen rooien.

Op de website van OCW staat een brochure over burgerschapsvorming. Ik citeer: scholen hebben de opdracht ‘… hun leerlingen voor te bereiden op deelname aan de pluriforme samenleving. Binnen het onderwijs dienen leerlingen te leren over en in aanraking te komen met leeftijdgenoten met verschillende achtergronden en culturen.’

Op sommige scholen lukt dit aardig. Ik heb een aantal jaren gewerkt in het islamitisch basisonderwijs waar zowel de leerlingpopulatie als het team qua thuistaal en cultuur van herkomst zeer divers was. De ouders van mijn leerlingen kwam uit Suriname, Noord- en Oost-Afrika, het nabije oosten, het verre oosten, Oost-Europa. En dan waren er ook nog wat oer-Hollandse pas bekeerde moslims. Mijn collega’s vertoonden eenzelfde culturele diversiteit en waren daarnaast ook qua religie heel divers: ik werkte samen met moslims, agnosten, christenen en hindoe’s, en die allemaal ook nog van soms zeer verschillende denominaties.

Zo’n diversiteit leidt geregeld tot wederzijdse verbazing, misverstanden, en conflicten. Maar die losten we uiteindelijk altijd weer op. Tijd kost dat alles wel. Er schoot soms een lesje over staatsinrichting, of een teamvergadering over ons pedagogisch concept, bij in als er weer eens conflicten moesten worden bijgelegd. Maar die tijd ging op aan burgerschapsvorming in optima forma en voor iedereen. De rest van onze tijd werkten we hard aan rekenen en taal. Die vakken vonden we ook belangrijk. Er gaat veel mis in het Islamitische onderwijs; daarover geen misverstanden. Maar een ding gaat er wel goed: het is één grote leerschool in directe, en levensechte, multiculturele communicatie.

Vergelijk dat nu eens met een openbare of christelijke basisschool waar dan ook in de provincie: witte kindertjes, veelal uit hetzelfde dorp en in elk geval uit dezelfde streek, met al even witte docenten, vaak ook met lokale wortels. Daar zijn veel minder misverstanden en conflicten, maar van in aanraking komen ‘met leeftijdgenoten met verschillende achtergronden en culturen’ komt zo natuurlijk niets. Een beetje geschiedenis, wat staatsinrichting, en een lesje over vreemde godsdiensten – vandaag geleerd, morgen weer vergeten omdat het de belevingswereld nergens raakt – daar blijft het bij, qua ‘burgerschapsvorming’.

En wat doen inspectie en ministerie? De inspectie constateert dat islamitische scholen vaak weinig nette lesjes over ‘achtergronden en culturen’ geven – met keurig ingevulde lesvoorbereidingen, op basis van een officiële methode – en concludeert dat men er niet aan burgerschapsvorming doet. Het ministerie neemt die conclusie over en kort islamitische scholen op de bekostiging. Zou het ooit zijn eigen brochures lezen?