Bart Voorzangers weblog

top

volgend

overzicht

35 het TVHIOIO

een poging tot logische reconstructie

zaterdag, 27 februari 2010

Het Turkse verbod op hoofddoekjes in het onderwijs en bij overheidsinstellingen duikt met enige regelmaat op in discussies over onze binnenlandse politiek zonder meteen als argument te worden weggehoond, dus kennelijk vinden velen dat Turkse verbod op hoofddoekjes in het onderwijs en bij overheidsinstellingen voor onze binnenlandse politiek relevant. Na het lezen van die zin zult u begrijpen waarom ik hier de afkorting TVHIOIO invoer (en zo niet, lees hem dan gerust opnieuw).

Het TVHIOIO wordt aangehaald door voorstanders van een hoofdoekjesverbod in Nederland, in het Nederlandse onderwijs, voor Nederlandse ambtenaren, of zelfs voor iedereen die een voet zet binnen iets dat, al is het maar gedeeltelijk, bestaat dankzij een overheidssubsidie. Hoe zou het TVHIOIO daarvoor relevant kunnen zijn? Hoe zou een aanvaardbare redenering eruit moeten zien waarin het als premisse optreedt?

Eerste poging: ‘Turkije heeft een wettelijk vastgelegd hoofddoekjesverbod, dus dient Nederland ook zo’n wettelijk vastgelegd verbod te hebben’. Als die redenering deugt zouden we de Turkse wetgeving integraal moeten overnemen en er staan heel wat dingen in Turkse wetten waar u en ik niets in zien – van overheidswege samengesteld en voor elke leerling verplicht islamitisch godsdienstonderwijs bijvoorbeeld. Maar dat is geen tegenargument. Het feit dat een redenering onaangename consequenties heeft, ontkracht die redenering niet. Wat deze redenering mist is een algemene premisse van de vorm ‘Als iets in Turkije het geval is, dient dat ook in Nederland het geval te zijn’. Mét die premisse erbij hebben we een redelijk nette redenering maar die premisse zal niemand aanvaarden. Zo komen we er niet.

Tweede poging: ‘Turkije heeft een wettelijk vastgelegd hoofddoekjesverbod dus zo’n verbod is niet in strijd met de islam’. Die redenering mist opnieuw noodzakelijke premissen. Een eerste aanvulling zou zijn: ‘Turkije is een islamitisch land’. Daar kunnen we niet al te veel tegen inbrengen. Zeker als we de Alevieten meetellen is Turkije in overgrote meerderheid islamitisch. Maar daarmee zijn we er niet. Het resterende gat laat zich vullen met ‘De wetgeving in islamitische landen is altijd volledig in overeenstemming met de islam’. Maar ik vrees dat dat niet werkt. Er zijn erg veel Turken, waaronder theologisch hooggeschoolden, die het TVHIOIO juist strijdig achten met de islam. Het TVHIOIO is ingesteld door een vrij dictatoriale minderheid van geseculariseerde Turken die een scheiding van kerk en staat wilden invoeren waarvan Nederlandse voorstanders van zo’n verbod altijd zelf al roepen dat die in strijd met de islam is – een van de reden dat ze die islam zo gevaarlijk achten en waarom ze het nóóit over Turkije hebben als ze voor de scheiding van kerk en staat pleiten. Bovendien zijn er ook nog al even onbetwistbaar islamitische landen waar hoofddoekjes juist overal verplicht zijn waar Turkije ze verbiedt. En zo lijdt ook mijn tweede poging schipbreuk.

Wat er in Turkije met hoofddoekjes aan de hand is, is in feite volmaakt irrelevant voor de Nederlandse situatie. Elke verwijzing ernaar vervuilt het politieke discours. Huiswerk: zoek uit waar ‘FVHIOIO’ voor staat en laat zien waarom daarvoor hetzelfde geldt.

Terzijde: Ik snap natuurlijk ook wel dat dit soort exercities politiek zinloos zijn, maar een oefening in logica helpt me in elk geval om mijn zinnen bij elkaar te houden nu politiek Nederland een stukje textiel tot hoofdinzet van de verkiezingen maakt. Hoezo ‘crisis’?

Zie ook:

110 godsdienstvrijheid vereist godsdienstige vorming

106 Stadsdeel Amsterdam-Oost verbreekt De Verbinding

95 Het OM pleit voor fictie en vrijspraak

85 Een neutrale overheid

79 Godsdienstvrijheid

62 De schijn van partijdigheid

56 Onderwijsvrijheid is een Universeel Mensenrecht

14 mag een overheid gelovigen in dienst nemen?

3 Marcouch en de handjes