Bart Voorzangers weblog

top

volgend

overzicht

143 Stickers van een gekwelde ziel

De heer Wilders van de PVV heeft een sticker laten drukken die hij gratis verspreidt. Volgens de NOS staat op die sticker: “De islam is een leugen. Mohammed is een boef. De koran is gif”. Controleren kan ik dat niet; het staat er in het Arabisch en die taal beheers ik niet. De NOS en de heer Wilders klaarblijkelijk wel. De sticker lijkt op de Saoedische vlag, maar daar staat de islamitische geloofsbelijdenis op. Wie geen Arabisch kent, zal het alleen bij zorgvuldige vergelijking opvallen dat de kriebeltjes verschillen, en mogelijk ook dat ze op de Saoedische vlag kunstig verweven zijn, en op de sticker niet: de vlag is gekalligrafeerd, de sticker komt uit een printertje. Je zou die stickeractie kunnen negeren. Velen doen dat. Sommigen zeggen het te doen, en doen het dus niet. Maar de heer Wilders vertegenwoordigt een significant deel van het Nederlandse electoraat. Hij spreekt en handelt namens velen. Wie hem negeert, negeert de mensen die hij vertegenwoordigt. En dat moet je niet willen als je de democratie serieus neemt. Laten we de sticker van de heer Wilders dus aandachtig lezen. Hij leert ons veel over de auteur.

maandag, 23 december 2013

plaatje

“De islam is een leugen”

Om een leugen te zijn moet iets aan een aantal voorwaarden voldoen. Het moet gaan om een feitelijke bewering, maar dat is de islam niet. De islam is een een manier van leven, en wel een die zijn inspiratie put uit een zeer grote verzameling bewering waarvan slechts een deel feitelijk is. De mogelijkheid dat er gelogen wordt, geldt dus slechts voor een deel van het verhaal. Maar ook dat deel verdient aandacht.

Om een leugen te zijn moet zo’n feitelijke bewering onjuist zijn. Van de feitelijke beweringen die moslims inspireren is onmogelijk na te gaan of ze al dan niet juist zijn. Het gaat hoofdzakelijk om feitelijke beweringen over wat zich zo’n veertienhonderd jaar geleden afspeelde in de omgeving van Mekka en Medina. De belangrijkste aanwijzingen ervoor zijn de verhalen erover, maar er is niets waaraan je die kunt toetsen. Je kunt besluiten ze te geloven, je kunt besluiten ze niet te geloven, en je kunt besluiten niet te kiezen en de mogelijkheid van hun feitelijke juistheid open te laten. Mij lijkt die laatste keuze de wijste, omdat beide andere alleen te rechtvaardigen zijn op basis van kennis die niemand heeft. Maar die keuze maakt het onmogelijk zelfs de feitelijke beweringen waardoor moslims zich laten inspireren als leugens af te doen. De heer Wilders kiest er kennelijk voor te geloven dat ze onwaar zijn en laat zich daarmee kennen als een gelovige, zij het dan als gelovige in de ónwaarheid van bepaalde even onbewijsbare als onweerlegbare beweringen.

Om een leugen te zijn moet een onjuiste feitelijke bewering zijn gedaan in het besef dat het om een onjuistheid gaat en met het doel de aangesprokene er toch in te laten geloven. De heer Wilders is dus kennelijk van mening dat moslims, als ze spreken over de feitelijkheden van hun geloof, dingen vertellen waarvan ze weten dat ze onwaar zijn. Volgens de heer Wilders geloven moslims dus het tegenovergestelde van wat ze zeggen te geloven. Dat zou betekenen dat moslims geloofsgenoten van de heer Wilders zijn, zij het dan geloofsgenoten die publiekelijk het tegenovergestelde beweren van wat ze voor waar houden. Dat maakt de ergernis van de heer Wilders alleszins begrijpelijk. Ik zou me ook bont en blauw ergeren als ik geloofsgenoten had die ons gezamenlijke geloof voortdurend nadrukkelijk publiekelijk tegenspraken. Maar dat een significante groep zoiets doet is erg onwaarschijnlijk. De eerste bewering op de sticker van de heer Wilders, althans zoals ik die begrijp, is dat derhalve ook.

LATERE TOEVOEGING (met dank aan mijn vriend Pieter): Je zou hier – geheel terecht – kunnen tegenwerpen dat de voor Wilders’ uitspraak vereiste bedriegelijkheid alleen hoeft te gelden voor de grondleggers van de islam. De moslims van nadien zijn zich dan van geen kwaad bewust. En de ergernis van de heer Wilders zou hem zitten in het feit dat die moslims misleid zijn. Zij zijn het slachtoffer van de leugenachtige grondleggers van hun geloof. Die bezorgdheid zou voor hem pleiten, maar als hij werkelijk begaan was met hun slachtofferschap zou hij ze begripsvol tegemoet treden en zoeken naar effectieve manieren om ze op een rechter pad te brengen. Stelselmatige beschimping, al dan niet met stickertjes, is zo’n manier niet. Zijn uitspraken over moslims en islam zijn uitingen van ergernis, niet van medeleven. EINDE TOEVOEGING


“Mohammed is een boef”

Bij het woordje ‘boef’ denk ik vooral aan kattenkwaad uitgehaald door iemand met een gouden hartje. Pietje Bel is een boef. Eerdere uitspraken van de heer Wilders suggereren dat hij Mohammed voor een zeer slecht mens houdt. Ik ga er dus maar even van uit dat hij dat hier bedoelt. Dat ‘boef’ is waarschijnlijk een wat ongelukkige vertaling.

Als de heer Wilders inderdaad meent dat alle feitelijke geloofsuitspraken van moslims onwaar zijn, zal hij ook menen dat alles wat zij over Mohammed zeggen onwaar is, en als je dat alles wegstreept uit de biografie van Mohammed houd je niets over. Mohammed is dan iemand over wie we níets weten. We weten dan zelfs niet of hij ooit bestaan heeft. En van iemand van wie je niets weet, en die mogelijk zelfs nooit bestaan heeft, kun je nauwelijks betekenisvol zeggen dat hij een boef is. Je kunt helemaal niets van hem zeggen. De heer Wilders raakt hier wat met zichzelf in de knoop. Maar goed, we hadden al begrepen waarom hij zich ergert en hoezeer. En iemand die door ergernis overmant raakt, mist nu eenmaal de geestelijke rust om kritisch stil te staan bij zijn eigen beweringen. De heer Wilders is te boos om een samenhangend verhaal te kunnen voortbrengen. Dat is geen kritiek, dat is een reden voor medelijden.


“De koran is gif”

Echt letterlijk zal de heer Wilders dat niet bedoelen. ’t Zou betekenen dat je bij veelvuldige consumptie van koranteksten ernstig ziek wordt en ten slotte overlijdt. Veel voorbeelden van mensen die zo hun einde vonden, ken ik niet, en kent de heer Wilders evenmin.

De heer Wilders bedoelt waarschijnlijk dat de koran aanzet tot onaangenaam gedrag. Nu wijst niets erop dat koranlezers zich in de loop der eeuwen significant onhebbelijker gedroegen dan andere mensen die zich door andere teksten lieten inspireren. En dan zijn er twee mogelijkheden. Als alleen de koran gif is in deze zin, gaat het om uitermate ineffectief gif. En als de koran wél effectief gif bevat, moet dat voor verreweg de meeste andere inspirerende boeken en verhalen ook gelden.

Op mijn somberder momenten spreekt dat laatste me beslist aan. Alles wat mensen ertoe aanzet meer te doen dan hun tuintje bijhouden en hun kinderen op tijd in bed stoppen, kán tot vervelende conflicten met de buren leiden, en als ze collectief te werk gaan tot akelige conflicten met grote groepen mensen verder weg. Zelfs de mooiste idealen leiden tot rampen zodra mensen die wat al te enthousiast en ongebreideld beginnen te verspreiden. De geschiedenis – álle geschiedenis – is daar vol van. Als de heer Wilders daarvoor wil waarschuwen, steun ik hem van harte. Maar ’t is dan wel jammer dat hij zich slechts richt op één van de vele invloedrijke inspiratiebronnen. “Elk gedachtengoed dat ons oproept het met kracht te verspreiden, is gif” was een betere kreet geweest. ’t Valt te betreuren dat de heer Wilders niet al jaren geleden tot het besef kwam dat dát de eigenlijke reden van zijn zorg was. Hij had zijn eigen ideeën dan een stuk minzamer aan de man gebracht. En dat had hem de noodzaak van een lijfwacht en mij die van dit stukje bespaard.

De sticker van de heer Wilders leert ons dus al met al vooral veel over de stormen die woeden in zijn eigen hart. Daarbij past barmhartigheid: laten we lief zijn voor de heer Wilders. Het valt om de donder niet mee in zijn schoenen te staan. En dan gebruiken we de mantel van die liefde voor het bedekken van zijn stickertjes.